Γιατί η ενεργητική συμμετοχή είναι το κλειδί για μια επιτυχημένη αποκατάσταση;

Μετά από ένα χειρουργείο ή έναν τραυματισμό, η πρώτη σκέψη όλων είναι: «Πότε θα γίνω καλά;». Συχνά, υπάρχει η αντίληψη ότι η φυσικοθεραπεία είναι κάτι που γίνεται σε εσένα. Ότι θα ξαπλώσεις σε ένα κρεβάτι και ο φυσικοθεραπευτής, με τα χέρια του ή με μηχανήματα, θα «διορθώσει» το πρόβλημα και θα συμβάλει στην γρήγορη επιστροφή στην καθημερινότητα.

Στο First Contact Physio, η φιλοσοφία μας είναι διαφορετική και βασίζεται στα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα: Η θεραπεία δεν είναι κάτι που λαμβάνεις παθητικά, αλλά κάτι στο οποίο συμμετέχεις ενεργά. Έχει φανεί άλλωστε ότι όταν συμμετέχεις ενεργά στην θεραπεία σου, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά.

Ας δούμε τι λένε οι έρευνες και γιατί η δική σας συμμετοχή είναι το πιο ισχυρό «φάρμακο».

Η θεραπεία δεν είναι κάτι που λαμβάνεις παθητικά, αλλά κάτι στο οποίο συμμετέχεις ενεργά. Έχει φανεί άλλωστε ότι όταν συμμετέχεις ενεργά στην θεραπεία σου, τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά

Η Παγίδα της «Παθητικής Θεραπείας»

Οι παθητικές θεραπείες (όπως τα μηχανήματα, οι υπέρηχοι ή το μασάζ) μπορεί να προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα είναι ξεκάθαρα:

Δεν μπορούν να χτίσουν αντοχή και δεν μπορούν να αποκαταστήσουν την λειτουργικότητα.

Η πραγματική επούλωση και η επιστροφή στις δραστηριότητες απαιτούν την ενεργοποίηση του σώματος. Η αποκατάσταση της κινητικότητας των αρθρώσεων, η μυϊκή ενδυνάμωση, η νευρομυϊκή συναρμογή και η εμπιστοσύνη στην κίνηση δεν μπορούν να επιτευχθούν ξαπλωμένοι σε ένα κρεβάτι.

Θα φροντίσουμε να διαμορφώσουμε ένα πρόγραμμα ασκήσεων βασισμένο στην τρέχουσα ικανότητα σου και τους στόχους της αποκατάστασης. Τα όρια είναι δυναμικά γι’ αυτό και κάθε επομένη συνεδρία μετά την αξιολόγηση, θα αναπροσαρμόζουμε το πρόγραμμα σου με βάση την ανταπόκρισή σου.

Τι λένε οι Έρευνες: Η Σημασία της Αυτεπάρκειας (Self-Efficacy)

Ένας από τους πιο σημαντικούς δείκτες για το πόσο καλά θα πάει η θεραπεία σου είναι η αυτεπάρκεια (self–efficacy). Με απλά λόγια, είναι η αυτοπεποίθησή ότι «μπορώ να διαχειριστώ τον πόνο μου και να κάνω πράγματα για να βελτιωθώ».

Μελέτες έχουν δείξει σταθερά ότι οι ασθενείς που συμμετέχουν ενεργά (μέσω άσκησης στο σπίτι και εκπαίδευσης):

Πονάνε λιγότερο μακροπρόθεσμα.
Επιστρέφουν ταχύτερα στην εργασία και τον αθλητισμό.
Έχουν λιγότερες πιθανότητες υποτροπής στο μέλλον.

Αντίθετα, η εξάρτηση από παθητικές λύσεις συχνά οδηγεί σε χρονιότητα και φόβο κίνησης.

Το Πρόγραμμα στο Σπίτι: Γιατί είναι Απαραίτητο;

Σκέψου το εξής: Η εβδομάδα έχει 168 ώρες. Αν επισκέπτεσαι το φυσικοθεραπευτήριο 2 ώρες την εβδομάδα, τι συμβαίνει τις υπόλοιπες 166;

Η ουσιαστική αποκατάσταση γίνεται στο σπίτι. Το εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων που σχεδιάζουμε μαζί:

Δίνει το ερέθισμα στους ιστούς να δυναμώσουν: Μετά από χειρουργείο ή τραυματισμό, οι ιστοί χρειάζονται φόρτιση για να αναδομηθούν σωστά (Remodeling).
Εκπαιδεύει τον εγκέφαλο: Η επανάληψη ασφαλών κινήσεων μειώνει τον φόβο και τον “συναγερμό” του πόνου.
Σου δίνει τον έλεγχο: Μαθαίνεις ότι το σώμα σου είναι ικανό και δυνατό.

Γνώση = Δύναμη

Στο First Contact Physio, πιστεύουμε ότι το πρώτο βήμα για μια επιτυχημένη θεραπεία είναι να γνωρίζει ο ασθενής ποιος μηχανισμός προκαλεί τα συμπτώματα, ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές και πόσο γρήγορα ή αργά θα ανταποκριθεί στην εκάστοτε θεραπευτική παρέμβαση.

Δεν μας αρκεί να σου δώσουμε ένα χαρτί με ασκήσεις. Αφιερώνουμε χρόνο για να σου εξηγήσουμε:

Τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα σου.
Γιατί πονάς (και γιατί ο πόνος δεν σημαίνει πάντα βλάβη).
Ποια είναι τα στάδια της επούλωσης.

Έρευνες δείχνουν ότι η Εκπαίδευση στη Νευροφυσιολογία του Πόνου (Pain Neuroscience Education) μειώνει το άγχος και την καταστροφολογία, επιταχύνοντας την ανάρρωση.

Συμπέρασμα: Εσύ είσαι ο Πρωταγωνιστής

Ο ρόλος μας στο First Contact Physio είναι να είμαστε ο “πλοηγός” και ο συνοδοιπόρος. Εμείς χαράζουμε τη διαδρομή, σου δείχνουμε τον δρόμο και σε προειδοποιούμε για τις λακκούβες. Αλλά εσύ είσαι ο οδηγός.

Η ενεργή συμμετοχή, η συνέπεια στο πρόγραμμα για το σπίτι και η κατανόηση του προβλήματός σου, είναι τα συστατικά που μετατρέπουν μια απλή θεραπεία σε μόνιμη λύση.

Μην αρκείσαι στο να νιώθεις απλώς καλύτερα για λίγες ώρες μετά τη συνεδρία. Στόχος μας είναι να σε βοηθήσουμε να αντιληφθείς τα αίτια του προβλήματος και να ανακαλύψουμε τρόπους με τους οποίους θα συμβάλεις ουσιαστικά στην θεραπεία σου. Στόχος μας είναι να επιστρέψεις το συντομότερο δυνατό στις καθημερινές σου δραστηριότητες και να έχεις την ποιότητα ζωής που επιθυμείς, χωρίς εκπτώσεις στην λειτουργικότητα σου και με αποτελέσματα που διαρκούν.

Βιβλιογραφία

Zhang W, Ji H, Wu Y, et al. Exploring patients’ experiences of self-management in rehabilitation following total knee arthroplasty: A qualitative study. Journal of Health Psychology. 2025;30(14):4480-4493. doi:1177/13591053251328817
Jack, K., McLean, S. M., Moffett, J. K., & Gardiner, E. (2010). Barriers to treatment adherence in physiotherapy outpatient clinics: a systematic review. Manual therapy, 15(3), 220–228. https://doi.org/10.1016/j.math.2009.12.004
Louw, A., Diener, I., Butler, D. S., & Puentedura, E. J. (2011). The effect of neuroscience education on pain, disability, anxiety, and stress in chronic musculoskeletal pain. Archives of physical medicine and rehabilitation, 92(12), 2041–2056. https://doi.org/10.1016/j.apmr.2011.07.198
Brembo, E.A., Kapstad, H., Van Dulmen, S. et al. (2017) Role of self-efficacy and social support in short-term recovery after total hip replacement: a prospective cohort study. Health Qual Life Outcomes 15, 68. https://doi.org/10.1186/s12955-017-0649-1
Gilanyi, Y. L., Wewege, M. A., Shah, B., Cashin, A. G., Williams, C. M., Davidson, S. R. E., McAuley, J. H., & Jones, M. D. (2023). Exercise Increases Pain Self-efficacy in Adults With Nonspecific Chronic Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-analysis. The Journal of orthopaedic and sports physical therapy, 53(6), 335–342. https://doi.org/10.2519/jospt.2023.11622