Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στη μέση και τον αυχένα, αλλά γύρω της κυκλοφορούν πολλοί μύθοι και παρανοήσεις. Είναι αλήθεια ότι μια “μεγάλη” κήλη σημαίνει και πιο έντονα συμπτώματα; Χρειάζεται πάντα χειρουργείο; Και τι γίνεται με τις υποτροπές;
Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στη μέση και τον αυχένα, αλλά γύρω της κυκλοφορούν πολλοί μύθοι και παρανοήσεις. Είναι αλήθεια ότι μια “μεγάλη” κήλη σημαίνει και πιο έντονα συμπτώματα; Χρειάζεται πάντα χειρουργείο; Και τι γίνεται με τις υποτροπές;
Σε αυτό το άρθρο θα βρεις όλες τις έγκυρες απαντήσεις, βασισμένες στην επιστημονική γνώση και την κλινική εμπειρία, ώστε να κατανοήσεις τι πραγματικά σημαίνει η διάγνωση “κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου” και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά.
Τι είναι ο μεσοσπονδύλιος δίσκος;
Οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι είναι μικρές ινοχόνδρινες δομές που βρίσκονται ανάμεσα στους σπονδύλους της σπονδυλικής στήλης. Πρακτικά είναι σαν μαξιλάρια από σκληρό καοτσούκ, τα οποία είναι αρκετά μαλακά για να επιτρέπουν τις κινήσεις της σπονδυλικής στήλης αλλά και πολύ ανθεκτικά για να απορροφούν τα φορτία του κορμού.
Αποτελούνται από έναν εξωτερικό, πιο σκληρό δακτύλιο (ινώδης δακτύλιος) και έναν πιο μαλακό, ζελατινώδη πυρήνα (πηκτοειδής πυρήνας). Ο ρόλος τους είναι να λειτουργούν σαν «αμορτισέρ», απορροφώντας τους κραδασμούς και κατανέμοντας τα φορτία που δέχεται η σπονδυλική στήλη στις καθημερινές κινήσεις, από το περπάτημα και το σκύψιμο μέχρι την άρση βάρους.
Με την πάροδο του χρόνου, οι δίσκοι υφίστανται φυσιολογικές αλλαγές και φθορές, οι οποίες αποτελούν μέρος της φυσικής διαδικασίας γήρανσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα προκαλέσουν πόνο ή λειτουργική δυσκολία, αλλά εξηγεί γιατί πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν αλλοιώσεις στη μαγνητική τομογραφία χωρίς να έχουν ενοχλήσεις.
Τι είναι η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου;
Οι κινήσεις ή θέσεις που υιοθετούμε στην καθημερινότητα παραμορφώνουν προσωρινά τον μεσοσπονδύλιο δίσκο. Για την ακρίβεια έχει φανεί πως ο πηκτοειδής πυρήνας ενός υγιούς δίσκου παραμορφώνεται όπως και ένα μπαλόνι με νερό: πιέζοντάς το από την μια πλευρά φουσκώνει από την άλλη. Η παραμόρφωση αυτή βοηθά στο να κατανέμονται καλύτερα τα φορτία που δέχεται ο δίσκος στα τοιχώματα του.
Όταν όμως η φόρτιση είναι παραπάνω από αυτό που μπορεί να αντέξει, μπορεί να χαλαρώσουν τα εξωτερικά ή/και τα εσωτερικά τοιχώματα του δίσκου. Τότε ο μαλακός πυρήνας μπορεί να πιέζει τα τοιχώματα περισσότερο ή να «ξεφύγει» προς τα έξω, προκαλώντας παραμόρφωση ή αυτό που λέμε κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου.
Σε αυτήν την περίπτωση, η παραμόρφωση δεν υποχωρεί απλά όταν αλλάξουμε θέση. Μπορεί να ερεθίσει μικρά νεύρα που υπάρχουν στα τοιχώματα του δίσκου, προκαλώντας πόνο στη μέση/στον αυχένα ή και μεγαλύτερα νεύρα (τις νευρικές ρίζες), που βρίσκονται κοντά στον δίσκο, προκαλώντας πόνο ή/και αδυναμία και μούδιασμα στο πόδι/ χέρι.
Οι μελέτες δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των κηλών είναι ασυμπτωματικό, δηλαδή δεν προκαλεί πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία
Κήλη, Προβολή ή Έκθλιψη/Εξώθηση Δίσκου – Ποια η διαφορά;
Στις απεικονιστικές εξετάσεις, όπως η μαγνητική τομογραφία, μπορεί να συναντήσετε όρους όπως «προβολή δίσκου»ή «έκθλιψη/ εξώθηση δίσκου». Και οι δύο ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία της κήλης μεσοσπονδύλιου δίσκου, αλλά περιγράφουν διαφορετικό βαθμό «φουσκώματος» του δίσκου.
- Προβολή δίσκου (disc protrusion): Ο δίσκος πιέζεται προς τα έξω, σαν να «φουσκώνει» ελαφρά, αλλά το εξωτερικό του τοίχωμα (ινώδης δακτύλιος) παραμένει σχετικά άθικτο.
- Έκθλιψη/Εξώθηση δίσκου (disc extrusion): Εδώ ένα τμήμα του μαλακού πυρήνα του δίσκου προωθείται πέρα από το όριο του εξωτερικού τοιχώματος και βγαίνει περισσότερο προς τα έξω.
Μύθος #1: Μια μεγάλη κήλη σημαίνει πάντα περισσότερο πόνο
Αλήθεια:
Πολύ συχνά ανησυχούμε όταν στη μαγνητική τομογραφία φαίνεται «μεγάλη» κήλη. Η αλήθεια είναι ότι το μέγεθος από μόνο του δεν καθορίζει πόσο πόνο ή πρόβλημα θα έχει κάποιος. Υπάρχουν άτομα με μικρές κήλες που πονάνε έντονα, και άλλοι με μεγάλες που δεν έχουν καθόλου συμπτώματα.
Αυτό που μετράει περισσότερο είναι:
- Πού βρίσκεται η κήλη (σε ποιο σημείο πιέζει ή ερεθίζει).
- Αν επηρεάζει κάποιο νεύρο
- Η σωματική δραστηριότητα και ο τρόπος ζωήςτου κάθε ατόμου.
Οι επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι πολλές κήλες βελτιώνονται με τον χρόνο (ή εξαφανίζονται!) και συχνά τα συμπτώματα μειώνονται χωρίς επεμβατικές διαδικασίες (χειρουργείο ή ένεση). Παραδόξως το μέγεθος της κήλης δεν φαίνεται να είναι καθοριστικός παράγοντας και γνωρίζουμε πως οι μεγάλες κήλες ανταποκρίνονται πολλές φορές καλύτερα σε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα θεραπευτικών ασκήσεων σε σχέση με τις μικρότερες ή τις πιο εστιακές. Έτσι, το σημαντικότερο δεν είναι το «πόσο μεγάλη» είναι η κήλη, αλλά πώς ανταποκρίνεται και αντιμετωπίζεται με την εξατομικευμένη καθοδήγηση και θεραπεία.
Μύθος #2: Το χειρουργείο είναι μονόδρομος
Αλήθεια:
Η αλήθεια είναι πως το χειρουργείο σπάνια είναι η πρώτη και μόνη λύση για την κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά με συντηρητικές παρεμβάσεις, όπως ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ασκήσεων και σωστή καθοδήγηση στην καθημερινότητα. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες συστήνουν πρώτα συντηρητική αποκατάσταση για αρκετούς μήνες, πριν καν εξεταστεί το ενδεχόμενο χειρουργικής επέμβασης.
Χειρουργείο συνήθως προτείνεται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν υπάρχει σοβαρή νευρολογική βλάβη (π.χ. απώλεια ελέγχου ούρησης/αφόδευσης ή προοδευτικά επιδεινούμενη νευρολογική αδυναμία) ή όταν ο πόνος παραμένει έντονος και ανυπόφορος για μεγάλο διάστημα, παρά την ποιοτική θεραπεία.
Μύθος #3: Αν έχεις κήλη, θα έχεις πάντα συμπτώματα
Αλήθεια:
Η απάντηση είναι όχι. Πολλοί άνθρωποι έχουν κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου που φαίνεται σε μαγνητική τομογραφία, αλλά δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Οι μελέτες δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό των κηλών είναι ασυμπτωματικό, δηλαδή δεν προκαλεί πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία. Για την ακρίβεια έχει φανεί σε μεγάλες μελέτες σε ασυμπτωματικά άτομα ότι τα ευρήματα προβολής ή κήλης του μεσοσπονδυλίου δίσκου εμφανίζονται πολύ συχνά από την 2η δεκαετία της ζωής και αυξάνονται όσο μεγαλώνουμε.
Παράλληλα σε μελέτες που παρακολουθήθηκαν άτομα με κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου και άλλα παθολογικά ευρήματα στην μαγνητική τομογραφία έως και 10 χρόνια μετά, φάνηκε πως η σοβαρότητα αλλά και η εξέλιξη των ευρημάτων δεν μπόρεσε να προβλέψει τις πιθανές υποτροπές μέσα στην δεκαετία.
Τα οφέλη της Μεθόδου McKenzie
Μια σύγχρονη, τεκμηριωμένη προσέγγιση για τη διαχείριση του σπονδυλικού πόνου που βάζει το άτομο στο επίκεντρο
Μύθος #4: Η κήλη δεν θεραπεύεται μόνο με ασκήσεις
Αλήθεια:
Τα καλά νέα είναι ότι η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου έχει θεραπεία, και στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτεί χειρουργείο. Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι η συντηρητική αποκατάσταση, που περιλαμβάνει:
- Εξατομικευμένες ασκήσεις οι οποίες έχουν άμεση επίδραση στα συμπτώματα, βελτιώνουν την κινητικότητα και την λειτουργικότητα
- Εκπαίδευση και καθοδήγηση στην καθημερινότητα: τι θα πρέπει να περιορίσετε προσωρινά, τι θα πρέπει να αλλάξετε και ποιες θα είναι οι προσαρμογές στις δραστηριότητες σας.
- Θεραπευτικές τεχνικές που μπορούν να μειώσουν τον πόνο.
- Σταδιακή επιστροφή στη δραστηριότητα ή στον αθλητισμό, ανάλογα με την κλινική εικόνα και την πρόοδο του κάθε ασθενούς.
Οι έρευνες δείχνουν ότι η επιμονή και η συνέπεια στη θεραπεία φέρνουν τα καλύτερα αποτελέσματα, μειώνουν τον πόνο και συχνά αποτρέπουν την ανάγκη χειρουργείου.
Μύθος #5: Η κήλη θα επιστρέψει σίγουρα – δεν μπορείς να την προλάβεις
Αλήθεια:
Πολλοί άνθρωποι φοβούνται ότι, αν εμφανίσουν κάποτε κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου ή πόνο στη μέση, αυτό θα ξανασυμβεί αναπόφευκτα. Ωστόσο, η έρευνα δείχνει ότι η επανεμφάνιση συμπτωμάτων δεν είναι δεδομένη και ότι ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί σημαντικά όταν εφαρμόζονται αποτελεσματικές στρατηγικές πρόληψης.
Έχει φανεί ότι:
- Τα προγράμματα άσκησης μειώνουν πιθανότητα επανεμφάνισης πόνου στη μέση.
- Ο συνδυασμός άσκησης και εκπαίδευσης μειώνει τον μελλοντικό λειτουργικό περιορισμό, δηλαδή μπορεί να βοηθήσει στην διατήρηση καλύτερης λειτουργικότητας σε βάθος χρόνου.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν σαφείς, τεκμηριωμένες ενέργειες που μπορεί να κάνει κάποιος για να προστατεύσει τη μέση του.
Μερικοί από τους σωματικούς παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο υποτροπής:
- Παρατεταμένες στατικές φορτίσεις (πολλές ώρες καθιστή στάση ή πολύωρη ορθοστασία).
- Μειωμένη σωματική δραστηριότητα.
- Έλλειψη τακτικής, στοχευμένης άσκησης.
Τι δείχνει η επιστήμη:
Με ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα άσκησης, σε συνδυασμό με καθοδήγηση για τις καθημερινές δραστηριότητες και εκπαίδευση στην πρόληψη, ο κίνδυνος επανεμφάνισης συμπτωμάτων μπορεί να μειωθεί σημαντικά και η υγεία της σπονδυλικής στήλης να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου.
Με άλλα λόγια: η κήλη δεν «καταδικάζει» κάποιον σε υποτροπές, αυτό που κάνει τη διαφορά είναι ο τρόπος διαχείρισης και πρόληψης.
Πώς μπορούμε να σας βοηθήσουμε στην κλινική First Contact Physio
Στην κλινική First Contact Physio, μέσα από λεπτομερή κλινική αξιολόγηση, μπορούμε να προβλέψουμε με ακρίβεια ποια είναι η καταλληλότερη θεραπευτική προσέγγιση για την περίπτωσή σας.
Χρησιμοποιούμε επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις που συχνά προσφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, ακόμη και σε περιπτώσεις που έμοιαζαν «χωρίς λύση». Σχεδιάζουμε προγράμματα εξατομικευμένα για κάθε περίπτωση, ώστε να ανακτάτε σταδιακά τον έλεγχο του σώματος σας και να επιστρέφετε στις καθημερινές δραστηριότητες με ασφάλεια.
Στόχος μας είναι να μάθετε πως μέσω απλών ασκήσεων θα μπορείτε να αυτοδιαχειριστείτε το επεισόδιο αλλά και πως θα αποτρέψετε μια υποτροπή στο μέλλον.
Βιβλιογραφία
- Brinjikji, W., Luetmer, P. H., Comstock, B., Bresnahan, B. W., Chen, L. E., Deyo, R. A., Halabi, S., Turner, J. A., Avins, A. L., James, K., Wald, J. T., Kallmes, D. F., & Jarvik, J. G. (2015). Systematic literature review of imaging features of spinal degeneration in asymptomatic populations. AJNR. American journal of neuroradiology, 36(4), 811–816. https://doi.org/10.3174/ajnr.A4173
- Zou, T., Liu, X. Y., Wang, P. C., Chen, H., Wu, P. G., Feng, X. M., & Sun, H. H. (2024). Incidence of Spontaneous Resorption of Lumbar Disc Herniation: A Meta-analysis. Clinical spine surgery, 37(6), 256–269. https://doi.org/10.1097/BSD.0000000000001490
- Albert, H. B., Sayari, A. J., Barajas, J. N., Hornung, A. L., Harada, G., Nolte, M. T., Chee, A. V., Samartzis, D., & Tkachev, A. (2024). The impact of novel inflammation-preserving treatment towards lumbar disc herniation resorption in symptomatic patients: a prospective, multi-imaging and clinical outcomes study. European spine journal : official publication of the European Spine Society, the European Spinal Deformity Society, and the European Section of the Cervical Spine Research Society, 33(3), 964–973. https://doi.org/10.1007/s00586-023-08064-x
- Tonosu, J., Oka, H., Higashikawa, A., Okazaki, H., Tanaka, S., & Matsudaira, K. (2017). The associations between magnetic resonance imaging findings and low back pain: A 10-year longitudinal analysis. PloS one, 12(11), e0188057. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0188057
- Albert, H. B., & Manniche, C. (2012). The efficacy of systematic active conservative treatment for patients with severe sciatica: a single-blind, randomized, clinical, controlled trial. Spine, 37(7), 531–542. https://doi.org/10.1097/BRS.0b013e31821ace7f
- Adams, M. A., & Dolan, P. (2012). Intervertebral disc degeneration: evidence for two distinct phenotypes. Journal of anatomy, 221(6), 497–506. https://doi.org/10.1111/j.1469-7580.2012.01551.x
- de Campos, T. F., Maher, C. G., Fuller, J. T., Steffens, D., Attwell, S., & Hancock, M. J. (2021). Prevention strategies to reduce future impact of low back pain: a systematic review and meta-analysis. British journal of sports medicine, 55(9), 468–476. https://doi.org/10.1136/bjsports-2019-101436
- Jiang, X., Tang, L., Zhang, Y., Bai, Y., Luo, H., Wang, R., Bi, X., Chen, R., & Wang, X. (2024). Does sedentary time and physical activity predict chronic back pain and morphological brain changes? A UK biobank cohort study in 33,402 participants. BMC public health, 24(1), 2685. https://doi.org/10.1186/s12889-024-20188-3
Κλείσε ένα ραντεβού
Συμπλήρωσε την φόρμα και θα επικοινωνήσουμε μαζί σου
Θάνος Κοντός
Ο Θάνος Κοντός γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε φυσικοθεραπεία στη Σχολή Φυσικοθεραπείας Αθηνών. Ολοκληρώνοντας τις σπουδές του το 2012 ξεκίνησε να εργάζεται στο κομμάτι της διαχείρισης, αποκατάστασης και πρόληψης αθλητικών κακώσεων. Ξεκίνησε την εξειδίκευσή του στη Μέθοδο McKenzie-Μηχανική Διάγνωση & Θεραπεία το 2014. Τον Ιανουάριο του 2018 ξεκίνησε τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Πανεπιστήμιο του Dundee (University of Dundee) της Σκωτίας και το Μάρτιο του 2019 απέκτησε το Δίπλωμα στη Μηχανική Διάγνωση & Θεραπεία, ολοκληρώνοντας την πρακτική του στο King's Cross Hospital στο Dundee (UK). Το 2024 ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές πάνω στην Αλγολογία για τη διάγνωση και τη διαχείριση του πόνου, στο τμήμα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Εργάζεται ως εξειδικευμένος κλινικός φυσικοθεραπευτής μυοσκελετικών παθήσεων και ασχολείται με τη διάγνωση και τη διαχείριση σύνθετων καταστάσεων, ενώ έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον χρόνιο/επίμονο μυοσκελετικό πόνο. Παράλληλα συμμετέχει ως μέλος διεπιστημονικής ομάδας στο Ιατρείο Πόνου του Γενικού Νοσοκομείου Νίκαιας-Δυτικής Αττικής, για τη διαχείριση σύνθετων επώδυνων καταστάσεων. Έχει συμμετάσχει ως ομιλητής και ως μέλος επιστημονικής και οργανωτικής επιτροπής σε επιστημονικές ημερίδες και συνέδρια και από το 2015 είναι επιστημονικός και κλινικός συνεργάτης του Ελληνικού Ινστιτούτου McKenzie. Από το τέλος του 2022 είναι μέλος της εκπαιδευτικής ομάδας του Ινστιτούτου McKenzie ως Instructor MDT. Το 2024 διορίστηκε μέλος του Διεθνούς Εκπαιδευτικού Συμβουλίου (IEC) του Ινστιτούτου McKenzie. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Αλγολογίας.
